...oswojona...Szczęśliwa...

JESTEM.

ZABURZENIA ZACHOWANIA DSM-IV: OPPOSITIONAL DEFIANT DISORDER; ZABURZENIA OPOZYCYJNO-BUNTOWNICZE (DSM-IV 313.81) ICD –10: ZABURZENIA OPOZYCYJNO-BUNTOWNICZE (ICD-10: F91.3) Cechą charakterystyczną tego typu zaburzeń zachowania jest obecność nasilonego zachowania buntowniczego, nieposłusznego, prowokującego i nieobecność poważniejszych działań antyspołecznych, które naruszają prawo lub prawa innych osób. Ponieważ symptomy Zaburzenia opozycyjno-buntowniczego są po prostu zintensyfikowaniem zachowań normalnie występujących u dzieci, musimy przy diagnozie brać pod uwagę poziom rozwoju dziecka i występujące normalnie w rozwoju etapy buntu. Częstość występowania: Zaburzenia opozycyjno-buntownicze występują u 3-16% dzieci, około 3 razy częściej u chłopców niż u dziewczynek. OBRAZ KLINICZNY W wieku przedszkolnym, częste napady złości. Najczęstsze w tym wieku przejawy złości to tupanie, krzyk, rzucanie i niszczenie przedmiotów, rzucanie się dziecka na podłogę z krzykiem a nawet uderzaniem głową o twarde przedmioty. Bardzo niska tolerancja na frustrację. W starszym wieku najczęstsze objawy to: nieposłuszeństwo, angażowanie dorosłych w niekończące się słowne spory, pasywny opór, niegrzeczne, wrogie odpowiedzi, agresja fizyczna i słowna. chęć zemsty nieumiejętność godzenia się na kompromisy nieumiejętność odraczania gratyfikacji. nieumiejętność przyznawania się do winy, oskarżanie innych za swoje błędy DSM-IV: CONDUCT DISORDER; ZABURZENIA ZACHOWANIA (DSM-IV: 312.8) ICD-10: ZABURZENIA ZACHOWANIA OGRANICZONE DO ŚRODOWISKA RODZINNEGO (ICD-10: F91.0) ICD-10: ZABURZENIA ZACHOWANIA Z NIEPRAWIDŁOWYM PROCESEM SOCJALIZACJI (ICD-10: F91.1) ICD-10: ZABURZENIA ZACHOWANIA Z PRAWIDŁOWYM PROCESEM SOCJALIZACJI (ICD-10: F91.2) Zaburzenia zachowania cechują powtarzające się, utrwalone wzorce zachowania aspołecznego, (w tym zachowania łamiące zasady prawne lub prawa innych osób), agresywnego, buntowniczego. OBRAZ KLINICZNY agresja fizyczna, znęcanie się nad zwierzętami, kradzież, podpalanie, niszczenia cudzej własności, wagary, łamanie prawa, uciekanie z domu, używanie alkoholu i narkotyków, aktywne poszukiwanie i wybierania niebezpiecznych sytuacji, wrogie nastawienie do innych i przypisywanie innym wrogich intencji ETIOLOGIA ZABURZEŃ ZACHOWANIA (DSM IV 313.81 i 312.8) Psychopatologia rodziny: 1. Nadużywanie alkoholu przez rodziców 2. Używanie nadmiernie punitywnych metod wychowawczych 3. Niekonsekwentna dyscyplina 4. Depresja rodziców METODY DIAGNOZOWANIA 1. Skale obserwacyjne wypełniane przez rodziców i nauczycieli Skale Connersa, Skale Achenbacha 2. Ewaluacja skierowana bezpośrednio na diagnozę zaburzenia zachowania Systemy kodowania obserwacji interakcji między dzieckiem a rodzicem podczas wizyty u klinicysty (Dyadic Parent-Child Interaction Coding System Eyberga i Robinsona lub Forehand Observation System) Systemy kodowania obserwacji zachowania dziecka w różnych sytuacjach domowych (Family Interaction Coding System Pattersona lub Observation Codes system Wahlera, Housea i Stambaugha) Means-End Problem Solving Procedure ( badany ma za zadania uzupełnić brakujący element historii tak by uwzględnione były środki przy pomocy których można osiągnąć opisane zakończenie) Social Situation Analysis (badany ma za zadanie opisać pokazaną na obrazku historię, obrazującą konflikt społeczny i podać możliwe rozwiązania konfliktu) Buss-Durkee Hostility Inventory (Badany ma za zadania ocenić siedem stwierdzeń dotyczących agresji wrogości jako prawdziwe lub fałszywe) 3. Diagnoza osobowości MMPI-A Test Apercepcji Tematycznej Kwestionariusz Jesness 4. Diagnoza poznawcza 5. Ocena rodziny: Wypełniana przez rodziców skala Family Evaluation System METODY ODDZIAŁYWANIA A. Oddziaływania behawioralne mające na celu zmianę metod wychowawczych używanych przez rodziców i przystosowanie tych metod do specyficznych potrzeb dziecka z zaburzeniami zachowania Social Learning Family Intervention (metoda rozwinięta w Oregon Social Learning Center przez Pattersona) Metoda zawiera sześć etapów: 1. Psychoedukacja 2. Obserwacja i monitorowanie 3.Pozytywne wzmacnianie zachowań prospołecznych 4. Metody używane do wyeliminowania zachowań niepożądanych 5. Nadzór i pilnowanie 6. Metody komunikacji Trening dla rodziców dzieci w wieku 3-8 lat (metoda rozwinięta przez Forehand i McMahon) Metoda zawiera cztery etapy: 1. Zabawa niedyrektywna 2. Pozytywne wzmacnianie zachowań prospołecznych 3. Proste efektywne polecenia 4. użycie izolacji "time out" jako konsekwencji nieposłuszeństwa B. Metody Psychoterapeutyczne; metody używane w terapii zaburzeń zachowania to metody poznawczo-behawioralne 1. Trening umiejętności społecznych 2. Nauka rozwiązywania problemów 3. Kształcenie umiejętności panowania nad własnym gniewem - uczenie wartości zwiększenia samokontroli - technika A-B-C (Antecedent-Behavior-Consequence) - uczenie rozpoznawania sygnałów fizjologicznych zwiastujących gniew - uczenie metod redukcji gniewu (głębokie oddychanie, liczenie wspak, techniki relaksacyjne, generowanie pozytywnych stwierdzeń na swój temat, myślenie o konsekwencjach swojego zachowania) - uczenie rozpoznawania sytuacji wywołujących gniew - przypominanie sobie o potrzebie kontrolowania gniewu Metody używane w terapii do wykształcenia powyższych strategii to modelowanie, "role playing", informacje zwrotne dotyczące zachowania, transfer umiejętności. DSM-IV Kryteria diagnozy Zaburzeń Zachowania (Conduct Disorder) A. Powtarzający się, trwały sposób zachowania skutkiem którego pogwałcone są albo prawa innych ludzi albo ważne normy społeczne. Co najmniej trzy z poniżej podanych kryteriów wystąpiły w ciągu ostatnich 12 miesięcy i co najmniej jedno z podanych poniżej kryteriów wystąpiło w ciągu ostatnich 6 miesięcy Agresja wobec ludzi i zwierząt (1) często znęca się nad słabszymi i stara się zastraszyć innych (2) często inicjuje bójki (3) użył jakiegoś przedmiotu jako broni (np. cegły, noża, kija, potłuczonej butelki) aby poważnie kogoś zranić (4) przejawiał fizycznie okrucieństwo wobec innych ludzi (5) przejawiał fizycznie okrucieństwo wobec zwierząt (6) dokonał kradzieży napadając na innego człowieka (7) wymusił na kimś kontakt seksualny Destrukcja własności (8) brał świadomy udział w podpaleniu (9) celowo zniszczył cudzą własność (inaczej niż przez podpalenie) Oszustwo lub kradzież (10) włamał się do czyjegoś domu lub samochodu (11) często kłamie by wyłudzić pieniądze, przywileje lub by uniknąć zapłacenia jakiejś należności (12) ukradł coś wartościowego bez napadania na ofiarę (np. przez fałszerstwo) Łamanie ważnych reguł (13) dziecko poniżej trzynastego roku życia często nie wraca do domu wieczorem o godzinie wyznaczonej przez rodziców (14) co najmniej dwa razy uciekł na noc z domu w czasie gdy mieszkał w domu rodziców lub opiekunów (albo uciekł raz i nie wrócił) (15) często wagaruje i zaczął poniżej trzynastego roku życia B. Zaburzenie zachowania powoduje klinicznie istotne trudności w funkcjonowaniu społecznym, zawodowym lub szkolnym C. Jeśli osoba jest w wieku 18 lat lub starsza jej zachowanie nie spełnia kryteriów potrzebnych do zdiagnozowania Osobowości Antyspołecznej DSM-IV Kryteria diagnozy Zaburzeń zachowania polegających na patologicznym przeciwstawianiu się i wzmożonym uporze (Oppositional Defiant Disorder) Uwaga: podane niżej kryteria można brać pod uwagę tylko wtedy, gdy konkretne zachowanie pojawia się zdecydowanie częściej niż u większości ludzi w tym samym wieku rozwojowym. A. Negatywistyczne, wrogie i przeciwstawiające się zachowanie, które trwa co najmniej 6 miesięcy. Podczas tych 6 miesięcy występują co najmniej cztery z poniżej podanych zachowań (1) często traci cierpliwość (2) często kłóci się z dorosłymi (3) często sprzeciwia się lub odmawia wykonania poleceń dorosłych albo odmawia podporządkowania się obowiązującym regułom (4) często celowo drażni innych (5) często obwinia innych za swoje zachowanie lub za swoje błędy (6) łatwo go/ją urazić i często zachowanie innych go/ją drażni (7) często jest rozzłoszczony i zawzięty (8) jest często złośliwy i mściwy B. Zaburzenie zachowania powoduje klinicznie znaczące problemów funkcjonowaniu społecznym, zawodowym lub w uczeniu się C. Zachowania pojawiają się nie jako objaw depresji lub psychozy D. Przejawiane zachowania nie spełniają kryteriów diagnozy Zaburzenia Zachowania (Conduct Disorder) lub diagnozy Antyspołecznego Zaburzenia Osobowości